İş Kanunu’nun 53.maddesine göre; İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.
İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;
- a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden,
- b) Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,
- c) Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden,
Az olamaz. Ancak bu süre iş sözleşmeleri veya toplu sözleşme ile arttırılabilir. Yıllık ücretli izin hakkından feragat edilemez. Yıllık ücretli izin yerine kural olarak izin parası talep edilemez.
İş Kanunu’nun 60.maddesine göre de; Yıllık ücretli izinlerin, yürütülen işlerin niteliğine göre yıl boyunca hangi dönemlerde kullanılacağı, izinlerin ne suretle ve kimler tarafından verileceği veya sıraya bağlı tutulacağı, yıllık izninin faydalı olması için işveren tarafından alınması gereken tedbirler ve izinlerin kullanılması konusuna ilişkin usuller ve işverence tutulması zorunlu kayıtların şekli Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle gösterilir.
Yıllık ücretli izin Yönetmeliği’nin 5.maddesine göre; İşveren veya işveren vekilleri, bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinde belirtilen izin kurulu veya 18 inci maddeye dayanılarak bunun yerine geçenlere danışmak suretiyle işyerinde yürütülen işlerin nitelik ve özelliklerine göre, yıllık ücretli izinlerin, her yılın belli bir döneminde veya dönemlerinde verileceğini tayin edebilir. Bunu işyerinde ilan eder.
İşçinin yıllık ücretli izin talebinin İşveren tarafından kabul görmemesi, işçi açısından haklı fesih sebebi yaratır mı?
“…İşveren savunması ile mahkemenin gerekçesinde de yer aldığı üzere davacı işçi işverenden izin talep etmiş ve işverence yıllık izin verilmemesi üzerine işyerinden ayrılmıştır. Dosya içeriğine göre işçinin kullandırılmayan 105 gün izin hakkının varlığı da dikkate alındığında, Anayasal temeli olan dinlenme hakkının tanınmaması işçi açısından haklı fesih nedeni oluşturur. Bu durumda davacının kıdem tazminatına hak kazandığı kabul edilmelidir. Mahkemece kıdem tazminatı isteminin kabulü gerekirken yazılı şekilde isteğin reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir…”
Yargıtay 9 HD. 2015/33444 E. 2015/35945 K. 17.12.2015 T.
SONUÇ
1- Yıllık ücretli izin hakkı çalışma döneminde mutlaka kullandırılması gereken ve vazgeçilemez bir haktır.
2- Yıllık ücretli izin hakkının ne zaman ve ne şekilde kullanılacağı İşverenin Yönetim yetkisi kapsamında olup, İşveren yönetim yetkisini kötüye kullanmadığı sürece itiraz edilemez.
3- Yıllık ücretli izin kullandırılmamasının haklı fesih sebebi olması için işçinin uzun süreden beri yıllık ücretli izin talebinde bulunması ve işverenin de bu talebi haklı bir neden olmadan kabul etmemesi gerekir.