İşten çıkarılmadan önce işçinin savunması alınması İş Kanununun 19. maddesinde düzenlenmiştir. İlgili maddede belirtilen durumlarda savunma alınmamış olması yapılan fesihleri geçersiz hale getireceğinden konunun doğru bir şekilde değerlendirilmesi önemlidir.

Performans Düşüklüğü Nedeniyle İş Sözleşmesi Feshedilecek İşçinin Savunması Alınmalı mıdır?

İş sözleşmesinin performans düşüklüğü nedeniyle feshedilebilmesi için işçinin savunması alınması zorunludur. Zira fesih için diğer tüm koşullar oluşmuş olsa dahi işçinin savunmasının alınmaması performans düşüklüğüne dayanan feshi geçersiz hale getirir. Ayrıca işyerinde performans kriterleri somut ve ölçülebilir kriterlere göre belirlenmeli ve işçiye tebliğ edilmelidir. Performansı ölçülen işçiye belli periyotlarla tebliğ yapılmalı ve eğitimden geçirilmeli, son çare olarak fesih yapılmalıdır.

İş Sözleşmesi İşçinin Davranışına Dayanan Geçerli Bir Sebeple Feshedilecekse İşçinin Savunması Alınmalı mıdır?

İşçinin davranışının fesih için geçerli sebep sayılabilmesi için işçinin savunmasının alınması zorunludur. Aksi takdirde yapılan fesih geçersiz kabul edilir.

Haklı Nedene Dayanan Fesihlerde İşçinin Savunması Alınmalı mıdır?

İşçinin verimi veya davranışı nedeniyle iş sözleşmesi feshedilirken işçinin savunmasının alınması zorunludur. Bu noktada haklı veya geçerli neden ayrımı yapılmamıştır. Ancak İş Kanununun 25. maddesinin II numaralı bendinde belirtilen ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılıktan doğan fesihler için bir istisna getirilmiştir. Bu düzenlemeye göre ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılıktan doğan fesihlerde işçinin savunması alınması zorunlu değildir.

İş Kanununun 25/1/b maddesi uyarınca yapılacak fesihlerde (sağlık nedenleriyle bekleme süresini aşan işe devamsızlığının bildirim süresine eklenecek altı haftayı aşması) işçinin savunmasının alınıp alınmayacağı hususunda Yargıtay daireleri arasında farklı uygulamalar olmuş ancak Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu 2018 yılında vermiş olduğu bir kararla İş Kanununun 25/1/b maddesi uyarınca yapılacak fesihlerde savunma alınması gerekmediğini belirterek bu konudaki uyuşmazlığı gidermiştir.

Ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle haklı fesih şartları oluşmasına rağmen iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenerek feshedilmişse feshin geçerli sebeple yapıldığı kabul edilmeli ve işçinin savunması alınmalıdır.

İşçinin Savunması En Geç Ne Zaman Alınmalıdır?

Feshe neden olan olay yaşandıktan sonra en geç iş sözleşmesi feshedilene kadar işçiden savunma alınmalıdır. Yargıtay ihbar süresi içinde alınan savunmaları geçerli kabul etmemektedir. Bu konuda önerimiz tespit tutanağına müteakip 3 işgünü içinde savunma alınması ve işçiye olayın durumuna göre 2 veya 3 gün savunma için süre verilmelidir.

İşçi Savunma Vermiyorsa Ne Yapılmalıdır?

Savunma istenmesine rağmen işçinin savunma vermeye yanaşmaması da ihtimal dâhilindedir. Bu nedenle savunma alınması gereken durumlarda feshe neden olabilecek olay açık ve net bir şekilde belirtilerek işçi savunma vermeye davet edilmelidir. Söz konusu davetiyede işçinin savunma vermek üzere belirtilen gün ve saatte hazır bulunması gerektiği, savunma vermek için hazır bulunmaması veya yazılı savunma vermemesi durumunda savunma vermekten vazgeçmiş sayılacağı hususları yer yer almalıdır. Savunma vermeyen işçinin savunma istem yazısına savunma vermekten imtina ettiğine dair tutanak tutulmalı en az iki kişinin imzası bulunmalıdır.