İşçi çeşitli nedenlerle istirahat raporu alabilir. Hastalanabilir, doğum yapabilir, iş kazası geçirebilir ya da meslek hastalığına tutulabilir. Bu durumların tamamında işçi doktordan rapor alarak çalışmayabilir. İşte böyle bir halde, işçi diğer şartları da taşıyorsa, geçici iş göremezlik ödeneği ya da daha yaygın adıyla rapor parası alabilir. Peki SGK tarafından rapor parası ödenen işçinin, raporlu olduğu günler için maaşı kesilir mi?
Rapor parası alma şartları
İstirahat raporu alan işçiye geçici iş göremezlik ödeneği ödenmesi bazı şartlara bağlıdır. Örneğin hastalanan bir işçinin, rapor tarihinden önceki bir yıl içinde en az 90 gün sigortası olması gerekirken, iş kazası geçiren bir işçide bu şart aranmaz.
2 günlük raporlarda maaş kesintisi
Kural olarak, işçinin aldığı raporların ilk 2 günü için geçici iş göremezlik ödeneği ödenmez. Tabi bunun istisnaları da vardır:
Bu yazı da ilginizi çekebilir
- İş kazası geçiren ya da meslek hastalığına tutulan işçi
- Doğum yapan işçi
Raporunun ilk gününden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği alabilir. Ama bunlar dışında, örneğin hastalanan ve bu nedenle rapor alan bir işçiye, raporun ilk 2 günü için rapor parası ödenmez; ancak üçüncü günden itibaren ödenir.
3 günlük ve üstü raporlarda maaş kesintisi
İşçinin raporu kaç gün olursa olsun, üçüncü günden itibaren rapor parası ödenecektir. Hatta bazı hallerde rapor parası, sınırsız süre boyunca ödenmeye devam edebilir. Ancak şunu söyleyebiliriz ki; bir ya da iki günlük raporlarda işçiye rapor parası ödenmeyecektir.
Rapor alınca maaş kesilir mi?
Maktu ücret ve günlük ücret alan işçinin durumu birbirinden farklı olacaktır.
Maktu yani aylık ücret alan bir işçinin maaşı gün hesabı yapılmadan belirlenmiş demektir. Bu işçi, ayda kaç gün çalışırsa çalışsın belirli bir ücret alacaktır. Günlük ücretle çalışan işçinin maaşı işe, o ay içinde çalıştığı gün üzerinden hesaplanmalıdır.
İşte maktu ücret alan bir işçi rapor aldığında, maaşı değişmez. Bu işçi ister 2 gün isterse 20 günlük rapor alsın, ay sonunda alacağı miktar aynı olacaktır. Çünkü İş Kanunu’nun 48’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre, rapor parası alan işçinin aldığı rapor parası, maaşından mahsup edilmelidir. Yani örneğin 10 gün rapor alan ve toplamda 800 TL rapor parası alan bir işçiye, ay sonunda maaşı 800 TL eksik ödenecek ve böylece işçi yine aynı maaşı almış olacaktır.
Günlük ücretle çalışanlarda ise durum farklıdır. Bu işçiler için İş Kanunu’nun getirdiği özel bir düzenleme yoktur. Genel hükümlere göre karar verilmesi gerekir. Buna göre ise, günlük ücret alan işçiye aşağıdaki durumlarda ücret ödenmesine gerek yoktur:
- Ücretsiz izne ayrılması
- Devamsızlık yapması
- Sözleşmenin askıya alınması
- İşçinin istirahat raporu alması
Görüldüğü gibi, sağlık raporu alan işçiye işverenin ücret ödemesi gerekmez. Bunun anlamı ise, günlük ücretle çalışan ve rapor alan işçinin işe gelmediği günlerin ücretinin maaştan kesileceğidir.
İşçi maktu ücretle çalışıyor yani aylık ücret sistemiyle çalışıyorsa, bu işçi için maaş kesintisi söz konusu değildir. Çünkü, rapor parası alsa da almasa da, ay sonunda aynı maaşı alacaktır. Örneğin rapor parası alırsa, aldığı miktar kadar maaşı düşecek ama yine de sonuçta aynı maaşı alacaktır.
İşçilerin çoğunluğu günlük ücret sistemiyle çalışır. Maaşınızı aydan aya alsanız da, bu durum ücretinizi maktu/aylık yapmaz. Önemli olan, işe geldiğiniz her gün için maaş alıp almadığınızdır. Maaşınız puantaja göre belirleniyorsa, ay sonunda işe kaç gün gelmişseniz, o kadar maaş alıyorsanız; ücretiniz günlük belirleniyor demektir. Bu durumda da, raporlu olduğunuz her gün maaşınız kesilecektir. İster SGK’dan rapor parası alın, isterse almayın; sonuç değişmeyecektir ve fiilen çalıştığınız kadar hesabınıza maaş yatacaktır.