6331 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde; İşveren, iş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü, sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını ise öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde elektronik ortamda bildirme zorunluluğu bulunmaktadır.
5510 sayılı kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre iş kazası;
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
- İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
- Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
- Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
- Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.
İş kazası geçiren işçi hastaneye tedavi için gittiğinde maruz kaldığı kazanın işyerinde olup olmadığı sorulur. İşyerinde olması gibi bir durumda hastane iş kazası olarak işlemlere devam eder. Akabinde ise işçiye verilen geçici iş göremezlik belgesi ile işçinin istirahatinin başladığı ve bittiği tarihi içeren bir rapor verilir. Örnekle devam edelim; 03.01.2016 tarihinde saat:10:00’da iş kazası geçiren bir işçiye hastanenin vereceği rapor 03.01.2016 yani iş kazasının olduğu tarih olacaktır.
Raporunu işverene getiren işçinin iş kaza raporu ile ilgili çoğunlukla herkesin yaptığı raporun başlangıç tarihi itibariyle yani 03.01.2016 tarihinden itibaren işçiyi raporlu göstermektir. İş kazasından dolayı rapor alan işçi çalışırken iş kazası geçirdiği için kurumun denetmenleri-müfettişleri iş kazasıyla ilgili incelemelerini yaparken kazanın oluş şekli, işverenin ihmali, işçinin ihmali gibi durumları incelemenin yanında işçinin iş kazası geçirdiği günün sigorta priminin de ödenip ödenmediğine dikkat etmektedirler. Bazı işverenler ise sonucunda 1 gün eksik, ek verilip düzeltilir diye düşünmektedir.
İşveren işçinin iş kazası geçirdiği güne ilişkin rapor getirdiği için işverende haklı olarak raporun başlama tarihini dikkate almaktadır. Kurum müfettişlerinin bakış açışı bu şekilde değildir. İşçi kaza geçirdiği gün çalıştığı için o günün sigorta priminin ödenmesini istiyor. Örneğimizden yola çıkarsak; 03.01.2018 tarihinde iş kazası geçiren işçinin, iş kazası incelemesi Kasım 2018 tarihinde sonuçlanmış olsun. Müfettiş raporunda da hizmet listesinin usulüne uygun düzenlenmediğinden yola çıkılarak 2 asgari ücret(2.029*2= 4.058.-) ceza kesilecektir. Sonrasında bu ceza kesildikten sonra işverenin Ocak 2018 ve Kasım 2018 tarihine kadar faydalanmış olduğu %5 prim indimi de iptal olacaktır. Bu işyerinde 10 işçi çalıştığını düşünürsek ve bunların hepsinin asgari ücretli çalışan olduğunu dikkate alırsak ;
2.029*10 işçi :20.290.- (Prime Esas Kazanç)
20.290 * 5% : 1.014,50.- (%5 indirim tutarı)
1.014,50 * 11 ay : 11.159,50.- (%5 indirimin 11 aylık tutarı)
Kuruma ödenecek toplam tutar: 11.159,50 + 4.058.- = 15.217,50 TL