Genel Tatil Ücreti Yargıtay Kararları

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 2012/26778 Esas, 2013/20295 Sayılı Kararı

“ Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını iddia eden işçi, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda yer alan bayram ve genel tatil ücreti ödemesinin yapıldığı varsayılır. Bordroda ilgili bölümünün boş olması ya da bordronun imza taşımaması halinde işçi, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını her türlü delille ispat edebilir.”

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2010/46437 Esas, 2010/38149 Sayılı Kararı

“ İşyerinin devredildiği tarihe kadar doğmuş bulunan ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücretlerinden 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesi uyarınca devreden işveren ile devralan işveren müştereken müteselsilen sorumlu olup, devreden açısından bu süre devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlıdır. Devir tarihinden sonraki çalışmalar sebebiyle doğan sözü edilen işçilik alacakları sebebiyle devreden işverenin sorumluluğunun olmadığı açıktır. Bu bakımdan devirden sonraya ait ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücreti gibi işçilik alacaklarından devralan işveren tek başına sorumludur.”

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2002/5429 Esas, 2002/210307 Karar

“Genel tatil ve bayram tatili ücretleri çalışılan dönemlerde alınan ücrete göre hesaplanmalıdır. Hüküm altına alınan fazla mesai, hafta tatili, genel tatil ve bayram tatili çalışma ücreti alacaklılarının çalışıldığı tarihteki ücret esas alınarak belirlenmesi gerekirken son ücret üzerinden yapılan bilirkişi hesaplamasına değer verilerek hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.“

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2001/17306 Esas, 2002/2906 Karar

“Uzun süre bayram tatillerinde çalışma olgusu hayatın olağan akışına aykırı bulunduğundan bir indirime gidilmelidir. Davacının çalıştığı yaklaşık 12 yıl için tüm hafta tatilleriyle dini bayramların birinci günü hariç bayram ve genel tatil çalışmaları alacakları hüküm altına alınmıştır. Bir işçinin bu kadar uzun bir süre içinde belirtilen şekilde çalışması hayatın olağan akışına aykırıdır. Hastalık, mazeret, izin gibi nedenlerle bu şekilde çalışamadığı günlerin olması olağandır. Sözkonusu alacaklar yönünden mahkemece hakkaniyete uygun bir miktar taktiri indirim yapılarak sonuca gidilmelidir.“

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 1998/15053 Esas, 1998/16953 Karar

“Giydirilmiş miktar üzerinden tatil ücretine karar verilmesi isabetsizdir. Mahkemece davacı yararına yıllık izin ücreti ve genel tatil ücretinin çıplak ücret üzerinden hükmedilmesi gerekirken giydirilmiş miktar üzerinden karar verilmesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.“

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi  2020/3846 E. ,  2021/290 Karar

Davacı, izin formlarında izin kullandığı belirtilen günlerin birçoğunun hafta tatili günü olduğunu belirterek kendisine aslında izin dahi kullandırılmadığını ileri sürmüştür. Ulusal bayram ve genel tatil günleri, dayanışma, birlik ve beraberlik günleri olup, diğer günlerden farklı bir özellik gösterir. Bu günlerde bayramlaşma, sosyalleşme, aile ve toplumun diğer bireyleri ile birlikte zaman geçirme gibi manevi birtakım ihtiyaçların giderilmesi söz konusudur. İşçinin açık onayı olmadığı sürece, ulusal bayram veya genel tatil gününde çalışmanın, diğer herhangi bir günde çalışmamak suretiyle telafisi mümkün görülmemelidir. Tüm dosya kapsamından işverenin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçiye bu çalışmasının karşılığını ödemek yerine izin kullandırdığı ve davacının da buna muvafakat etmediği açık olduğuna göre, izin kullanımı uygulamasının geçerli bir uygulama olarak kabul edilmesi mümkün değildir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi   2018/2411 E.  ,  2018/6965 Karar

…Diğer yandan şunu da belirtmek gerekir ki; Anayasal dinlenme hakkı kapsamında olan ve bu nedenle yasak çalışma kapsamına giren hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil çalışmalarının aylık ücrete dahil olduğu hakkındaki sözleşme hükmü geçersizdir.

  1. HD. 2013/8683 E. 2013/15460 K. 25.09.2013

…Somut olayda; davacının 02/09/2008-15/09/2008 ve 07/09/2009- 20/09/2009 tarihleri arasında yıllık izin kullandığı ve Mahkemenin de yıllık izin ücreti hesabında davacının yıllık izinde bulunduğu bu süreleri mahsup ederek sonuca vardığı görülmüştür. 2009 yılında Kurban Bayramının arefe gününün 19/09/2009 tarihine ve bayramın birinci gününün 20/09/2009 tarihine isabet ettiği sabittir. Ulusal bayram genel tatil ücretinin hesabında, davacının yıllık izinde bulunduğu Kurban Bayramının arefe günü olan 19/09/2009 tarihi ile bayramın birinci günü olan 20/09/2009 tarihinin hesaplamanın dışında bırakılması gerekirken bu tarihlerde de davacının çalıştığı kabul edilerek hesaplama yapılmış olması hatalıdır.

  1. HD. 2014/2449 E. 2014/2908 K. 18.02.2014

…Somut olayda, uyuşmazlığa konu dönemde, davacının oniki saat çalışma yirmidört saat dinlenme esasına göre çalıştığı sabittir. Bu çalışma düzeninde, ulusal bayram ve genel tatil günlerinin tamamında çalışılmış olması mümkün değildir. Esasen hükme esas alınan bilirkişi raporunun değerlendirme kısmında da, çalışma düzeninin gereği nöbete denk gelen tatil günlerinde çalışılmış olmasının mümkün olduğu belirtilmiş olmasına rağmen, raporun hesap bölümünde bu kez şahit beyanlarına dayalı olarak tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı varsayımıyla hesaplama yapılmıştır. Hal böyleyken bilirkişi raporunun hesaplama kısmına itibar edilmesi hatalı olmuştur. Ayrıca, şahit beyanlarına göre belirlenen bu alacaktan hakkaniyet indirimi yapılmamış olması da hatalıdır.

  1. HD. 2013/11158 E. 2013/19313 K. 14.11.2013

…Somut olayda davacı davalı işyerinde garson olarak çalışmaktadır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda sabit ücret ve bahşiş usulü çalışan davacının çalıştığı tatil günlerinde hak etmiş bulunduğu genel tatil ücretinin çalışılan güne isabet eden bölümü bahşiş olarak ödendiğine ve genel tatil ücretinin %50 zamlı olarak ödeneceğine dair herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından %50 zamlı kısmı da bulunmadığına göre davacının genel tatil ücreti alacağının bulunmadığını belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan ilke kararımızda da belirtildiği üzere ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma olduğu takdirde çalışma olmadan hak kazanılan yevmiye ye ilave olarak bir yevmiye daha kazanılacaktır. Bu nedenle mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun gerekçesi yerinde olmamıştır. Mahkemece yapılması gereken dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarını değerlendirmek ve belirtilen ilke kararı çerçevesinde davacının ulusal bayram ve genel tatil alacağının hesaplanmasıdır. Mahkemece bu husus yerine getirilmeksizin eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

7.HD. 2013/13214 E. 2013/21137 K. 05.12.2013

…Somut olayda; davacı tüm bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını ileri sürmüştür. Uluslararası tır şoförü olan davacının yurda giriş çıkış kayıtları getirtilerek, yurtdışına çıkış yaptığı ve yurda giriş yaptığı günün ulusal bayram- genel tatil gününe denk gelmesi halinde bu günlerde ve yurt dışında olduğu ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı kabul edilerek hesaplanması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

9.HD. 2006/12904 E. 2006/13958 K. 15.05.2006

…Mahkemece davacı işçinin son iiç yıllık süre içinde her gün 2 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmiş ve buna göre hesaplanan fazla çalışma ücreti hüküm altına alınmıştır. Aynı şekilde işçinin talebi doğrultusunda son 4 yıl için bayram ve genel tatillerin tamamında çalışma yaptığı kabul edilerek anılan istekle ilgili hüküm kurulmuştur.

Bir işçinin belirtilen süre içinde sürekli olarak açıklanan şekilde çalışması hayatın olağan akışına aykırıdır. Hastalık mazeret izin gibi nedenlerle belirtilen şekilde çalışılamayan günlerin olması kaçınılmazdır. Bu nedenle fazla çalışma ücreti ile bayram ve genel tatil ücretinden hakkaniyete uygun bir indirime gidilmeksizin karar verilmiş olması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

9.HD. 2012/14922 E. 2012/19635 K. 05.06.2012

…Somut olayda, ek dava 12.07.2011 tarihinde açılmıştır.

Davalı cevap dilekçesiyle zamanaşımı itirazında bulunmuştur.

Genel tatil alacağı 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Bu durumda 12.07.2006 tarihinden önceki genel tatil alacaklarının zamanaşımına uğradığı açıktır.

Mahkemece zamanaşımı defi değerlendirilmeden genel tatil alacağının hüküm altına alınması hatalıdır.

9.HD. 2012/25448 E. 2014/15170 K. 12.05.2014

…Dairemizin yerleşik kararlarına göre 4857 sayılı Kanuna göre çalışanların bireysel iş sözleşmelerinde, aylık ücrete fazla çalışmalarla hafta tatili ve genel tatil çalışmalarının dâhil olduğu yönünde kayıt konulması durumunda, bu kaydın hafta tatilleri ve genel tatil çalışmaları yönünden geçersiz olup fazla çalışmalar yönünden ise yıllık 270 saatlik bölüm yönünden geçerli olacağı kabul edilmiştir.

Mahkemece, taraflar arasındaki bireysel iş sözleşmesindeki kayıt dikkate alınmadan fazla çalışma alacağının belirlenmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

9.HD. 2012/192 E. 2014/5072 K. 18/02/2014

…Somut olayda; davacı dini ve milli bayramlarda çalıştığını iddia ederek alacak talebinde bulunmuştur. Davalı ise davacının, milli ve dini bayramlarda çalışması karşılığında diğer otel çalışanları gibi ücretinin ödendiğini veya izin kullandırıldığını savunmuştur.

Mahkemece, dinlenen davacı ve davalı tanıklarının müşterek beyanlarında genel tatillerde çalışma yaptıkları, ancak bu çalışmaların karşılığının ödendiğini veya izin olarak verildiği ifade edildiğinden alacak talebinin yerinde olmadığı gerekçesi ile genel tatil ücreti istemi reddedilmiştir.

Genel tatillerde çalıştığını iddia eden işçi yukarıdaki ilkeler doğrultusunda bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür. Yerel mahkemece, kararın gerekçesinde belirtildiği üzere davacı işçinin genel tatillerde çalıştığı davacı ve davalı tanık beyanları ile ispatlanmıştır. 4857 sayılı kanunun 41. maddesinde fazla çalışma yapan işçiye bu çalışmaları karşılığında serbest zaman kullanabileceği belirtilmiştir. Ancak genel tatillerde çalışma yapılması halinde karşılığında izin kullandırılabileceğine ilişkin benzer bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Kaldı ki dosya içerisinde davacı işçiye genel tatillerdeki çalışması karşılığında izin kullandırıldığına dair herhangi bir belge de yer almamaktadır.

Tüm bu hususlar dikkate alındığında, davacının genel tatil günlerinde çalıştığı ve karşılığının ödenmediği anlaşıldığından bu talebin kabulü gerekirken yerinde olmayan gerekçelerle bu talebin reddi hatalıdır.