Bir yıl içinde toplam 15,5 gün ulusal bayram ve genel tatil günü vardır ve bu günlerde işçinin tatil yapması esastır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri, 1 Ocak yılbaşı tatili, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos tam gün resmi tatildir. Ayrıca 28 Ekim öğleden sonradan itibaren 29 Ekim ile 3,5 gün ramazan bayramı ve 4,5 gün de kurban bayramı tatili bulunmaktadır.
Genel tatil ücreti
İş Kanunu, bu günlerde işçinin tatil yapmasını öngörmüş; ancak işverenin ihtiyaç duyması ve işçinin de onay vermesi halinde, çalışılmasına da müsaade etmiştir. İşçinin bu günlerde çalışmaması halinde, ona yine de o günün ücreti eksiksiz ödenir. Çalışması halinde ise, ayrıca bir günlük ücret daha ödenir.(İş Kanunu 47. Madde)
Arefe günü de resmi tatil midir?
Bu sorunun cevabı net olarak evet’tir. Bu günlerin yarım gün olması, işverene işçisini istediği gibi çalıştırma hakkı vermez. Resmi tatilde çalışmak istemeyen işçi, arefe günü için de aynı hakka sahip olacaktır.
Arefe günü ücreti nasıl hesaplanır?
İşçi arefe günü çalıştığı için fazla mesai ücretine hak kazanmaz. Fazla mesai, bugünde çalışmaktan bağımsız olarak, işçinin bir haftalık süre içinde toplam çalışma süresinin 45 saati aşması halinde gündeme gelen bir alacak hakkıdır.
Bu nedenle, arefe günü çalışılması halinde gündeme gelecek olan ücret, genel tatil ücreti olacaktır. Ulusal bayram ve genel tatil gününde çalışan işçiye, bir günlük ücret fazladan ödenecektir.
Arefe günü genel tatil ücreti yarım gün ödenmelidir.
Öncelikle bir Yargıtay kararını ekleyerek konuya açıklık getirelim: “Ulusal bayram genel tatil alacakları çalışılan günler için 1 yevmiye, yarım gün tatil olan 28 Ekim ve arefe günleri için yarım yevmiye hesabıyla belirlenmelidir.”
Kanun metninde her ne kadar, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılması halinde bir günlük ücret daha ödeneceği belirtilmiş olsa da, yarım gün çalışma karşılığında tam gün ücreti beklemenin doğru olmayacağını da kabul etmek gerekir. Arefe günü ya da Cumhuriyet Bayramının öncesinde 28 Ekim öğleden sonra çalışan bir işçi, genel tatil ücreti alacaktır.
Bir örnekle olayı somutlaştırabiliriz.
Gündeliği 100 TL olan bir işçi arefe günü çalışırsa; bu işçi yarım gün resmi tatil çalışması yaptığı için, kendisine bu yarım günün genel tatil ücret ödenecektir. Bir başka deyişle işçi, öğleden önceki çalışması için 50 TL ve öğleden sonraki çalışması için zamlı olarak 100 TL olmak üzere, toplam 150 TL almaya hak kazanacaktır.
Daha net bir örnek olarak şunu da ekleyebiliriz. Aylık maaşı 3.000 TL olan bir işçi, 4,5 günlük kurban bayramının tamamında çalışırsa; 3.000 + 450 TL olmak üzere, o ay için 3.450 TL almaya hak kazanacaktır.