Bir yıl içinde toplam 15,5 gün ulusal bayram ve genel tatil günü vardır ve bu günlerde işçinin tatil yapması esastır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri, 1 Ocak yılbaşı tatili, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos tam gün resmi tatildir. Ayrıca 28 Ekim öğleden sonradan itibaren 29 Ekim ile 3,5 gün ramazan bayramı ve 4,5 gün de kurban bayramı tatili bulunmaktadır.
Genel Tatil Ücreti
İş Kanunu, bu günlerde işçinin tatil yapmasını öngörmüş; ancak işverenin ihtiyaç duyması ve işçinin de onay vermesi halinde, çalışılmasına da müsaade etmiştir. İşçinin bu günlerde çalışmaması halinde, ona yine de o günün ücreti eksiksiz ödenir. Çalışması halinde ise, ayrıca bir günlük ücret daha ödenir.
4857 SAYILI İŞ KANUNU MADDE 47
Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.
Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.”
Arefe Günü De Resmi Tatil Midir?
Bu sorunun cevabı net olarak evet’tir. Bu günlerin yarım gün olması, işverene işçisini istediği gibi çalıştırma hakkı vermez. Resmi tatilde çalışmak istemeyen işçi, arefe günü için de aynı hakka sahip olacaktır.
Arefe Günü Ücreti Nasıl Hesaplanır?
İşçi arefe günü çalıştığı için fazla mesai ücretine hak kazanmaz. Fazla mesai, bugünde çalışmaktan bağımsız olarak, işçinin bir haftalık süre içinde toplam çalışma süresinin 45 saati aşması halinde gündeme gelen bir alacak hakkıdır.
Bu nedenle, arefe günü çalışılması halinde gündeme gelecek olan ücret, genel tatil ücreti olacaktır. Ulusal bayram ve genel tatil gününde çalışan işçiye, bir günlük ücret fazladan ödenecektir.
2429 -ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİLLER HAKKINDA KANUN
Madde-2
Ramazan Bayramı; Arefe günü saat 13.00’ten itibaren 3,5 gündür.
Kurban Bayramı; Arefe günü saat 13.00’ten itibaren 4,5 gündür.
Buna göre ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen arefe günü saat 13:00’ten sonra yapılan çalışma yalnızca bir saat olsa bile işçinin tatilini kesintiye uğratmaktadır. Nasıl ki; her hangi bir ulusal bayram veya genel tatil gününde çalışan işçiye, hak ettiği bir günlük ücretin yanında ayrıca bir günlük genel tatil ücreti daha ödenmelidir, arefe günü saat 13:00’ten sonra yapılan çalışma karşılığı da -süreye bakılmaksızın- işçiye zamlı ücreti bir tatil günü tam çalışmış gibi hesaplanarak ödenmelidir. (Yargıtay 7. H.D. 04.03.2013, E. 2013/1856, K. 2013/2022)
Arefe Günü Genel Tatil Ücreti Yarım Gün Ödenmelidir
“Ulusal bayram genel tatil alacakları çalışılan günler için 1 yevmiye, yarım gün tatil olan 28 Ekim ve arefe günleri için yarım yevmiye hesabıyla belirlenmelidir.”
Kanun metninde her ne kadar, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılması halinde bir günlük ücret daha ödeneceği belirtilmiş olsa da, yarım gün çalışma karşılığında tam gün ücreti beklemenin doğru olmayacağını da kabul etmek gerekir. Arefe günü ya da Cumhuriyet Bayramının öncesinde 28 Ekim öğleden sonra çalışan bir işçi, genel tatil ücreti alacaktır.
Bir örnekle olayı somutlaştırabiliriz.
Gündeliği 100 TL olan bir işçi arefe günü çalışırsa; bu işçi yarım gün resmi tatil çalışması yaptığı için, kendisine bu yarım günün genel tatil ücret ödenecektir. Bir başka deyişle işçi, öğleden önceki çalışması için 50 TL ve öğleden sonraki çalışması için zamlı olarak 100 TL olmak üzere, toplam 150 TL almaya hak kazanacaktır.
Daha net bir örnek olarak şunu da ekleyebiliriz. Aylık maaşı 3.000 TL ( günlük 100 tl ) olan bir işçi, 3,5 günlük Ramazan bayramının tamamında çalışırsa; 3.000 + 350 TL olmak üzere, o ay için 3.350 TL almaya hak kazanacaktır.